Αναρωτηθείτε τι σας έρχεται στο μυαλό σαν εικόνα όταν ακούτε τη λέξη πορνό, πορνογραφία, ή απλά porn. Οι πιο πιθανές εικόνες είναι πέη και αιδοία σε οργιαστικές σκηνές, τεράστια βυζιά και σπέρμα να εκσφενδονίζεται από όλες τις κατευθύνσεις. ΟΚ, δεν έχετε πολύ άδικο. Μήπως όμως οι εικόνες αυτές είναι συνδεδεμένες με πορνογραφία επειδή απλά και μόνο είναι οι μόνες που έχετε δει; Μήπως έχετε μάθει υποσυνείδητα να συνδέετε πάντα την πορνογραφία με κάτι πρόστυχο, ανώμαλο ή απλά ταμπού; Μήπως τελικά ντρέπεστε να μιλήσετε ανοιχτά για την πορνογραφία;
Το Porn Film Festival του Βερολίνου απαντά σε όλα αυτά. Η πορνογραφία δεν είναι κάτι για το οποίο θα έπρεπε να ντρεπόμαστε να μιλάμε, αλλά το κυριότερο από όλα είναι οτι η πορνογραφία δεν είναι αυτό που περιγράψαμε παραπάνω. Είναι πολλά περισσότερα.
Εδώ και τέσσερα χρόνια, το Porn Film Festival του Βερολίνου δείχνει/ προβάλλει; ταινίες που προκαλούν, όχι μόνο τις αισθήσεις αλλά και το πνεύμα. Από το φεστιβάλ έχουν περάσει ταινίες που μιλούν για το σώμα, τη σεξουαλικότητα, το δικαίωμα στη σεξουαλική ευχαρίστηση, το safe sex, το AIDS, για φετίχ όλων των ειδών και τη λογοκρισία ή τις διώξεις που αντιμετωπίζουν άνθρωποι σε ορισμένες χώρες λόγω τoυ σεξουαλικού τους προσανατολισμού.
Το Porn Film Festival Berlin είναι μία γιορτή για την ελευθερία των αισθήσεων και την συντριβή όλων των αναστολών και ταμπού που μας εμποδίζουν ουσιαστικά να νιώθουμε άνετα μέσα στο ίδιο μας το σώμα.
Η πολιτική και το σεξ δεν απέχουν πολύ μεταξύ τους, ή για να το θέσουμε αλλιώς, υπάρχει πολιτική μέσα στο σεξ, σε διάφορες εκφάνσεις, και αυτό ακριβώς απεικονίζεται σε πολλές από τις ταινίες που παρουσιάζονται στο φεστιβάλ.
Για παράδειγμα, σε πολλές χώρες η ομοφυλοφιλία είναι παράνομη και διώκεται ποινικά. Άνθρωποι στιγματίζονται και σε πολλές περιπτώσεις κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους. Η ταινία All My Life του Maher Sabry, γυρισμένη με πολλές δυσκολίες στη Αίγυπτο, μιλάει για την υπόθεση Cairo 52, η οποία απασχόλησε τη χώρα για χρόνια με τη δίκη των 52 ανδρών που συνελήφθησαν το Μάιο του 2001 αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για ασωτεία, ασέβεια προς τη θρησκεία και πορνεία.
Η ταινία Stalags του Ari Libsker είναι ένα ντοκιμαντέρ για ερωτικά βιβλία φαντασίας(;) που κυκλοφόρησαν στο Ισραήλ την μεταπολεμική περίοδο με κύριο θέμα γυναίκες αξιωματικούς των SS που βασανίζουν αιχμαλώτους στρατιώτες σε στρατόπεδα συγκεντρώσεων. Η ταινία έχει προβληθεί και σε άλλα φεστιβάλ σε πόλεις τις Γερμανίας παρουσία του σκηνοθέτη και κέρδισε το ενδιαφέρον του κοινού, προκαλώντας συζητήσεις για το ολοκαύτωμα και τις κοινωνικές του εκφάνσεις στις μέρες μας.
Στη σειρά από σουηδικές ταινίες μικρού μήκους Swedish Sex οι γυναίκες γίνονται κυρίαρχες, απελευθερωμένες από την εξουσία του ανδρικού φύλου, ενώ στην παρουσίαση του συνολικού έργου της Candida Royalle – πασίγνωστης πρώην πορνοστάρ της δεκαετίας του 70 – από την ίδια τη σκηνοθέτη, με θέμα το feminist porn βλέπουμε το πώς η γυναίκα μπορεί να μετατραπεί από αντικείμενο σε πραγματική “βασίλισσα” η οποία τελικά απολαμβάνει το σεξ και δεν διαθέτει απλά το σώμα της κατά τη δημιουργία πορνογραφικών ταινιών. Ας μην ξεχνάμε ότι η Candida Royalle είναι μία από τις συνυπογράφουσες του Post Porn Modernist Manifesto (c.1989), μαζί με τις Veronica Vera, Annie Sprinkle και Frank Moore, μεταξύ άλλων καλλιτεχνών στο χώρο της πορνογραφίας και sexual performance. Το Μανιφέστο προωθεί την ιδέα του Sex-Positivism και προσπαθεί να μας προτρέψει να “επικοινωνούμε τις ιδέες και τα συναισθήματά μας … να νιώθουμε ευχαρίστηση, να θεραπεύσουμε τον κόσμο και να υπομένουμε". [18]
Το φετινό φεστιβάλ αποτελείτο ως επί το πλείστον από ταινίες γυρισμένες από γυναίκες δημιουργούς, ταινίες απευθυνόμενες όχι μόνο σε γυναίκες αλλά και σε άνδρες, ανεξαρτήτως σεξουαλικής προτίμησης. Σχεδόν το 50% των ταινιών που προβλήθηκαν φέτος ήταν σκηνοθετημένες από γυναίκες δημιουργούς, πολλές από τις οποίες ήταν παρούσες κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ και είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν για το έργο τους, τόσο στις προβολές των ταινιών τους, όσο και στο μεγάλο πάνελ που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του φεστιβάλ, καθώς και στους δημοσιογράφους ήταν περισσότεροι από κάθε άλλη φορά αλλά και σε φιλικές ανεπίσημες συζητήσεις στα διάφορα πάρτυ με άλλους καλλιτέχνες ή το κοινό. Ανάμεσα σε αυτές ήταν οι Shine Lousie Houston (Σαν Φρανσίσκο), Petra Joy (Μπράιτον), Anna Peak (Βερολίνο), Emilie Jouvet (Παρίσι), Candida Royalle (Νέα Υόρκη), Julie Simone (Λος Άντζελες) και Anna Brownfield (Μελβούρνη).
Το φεστιβάλ έχει ταξιδέψει τα τελευταία τρία χρόνια σε διάφορες πόλεις, όπως Παρίσι, Μαδρίτη και Αθήνα, ίσως όχι αυτούσιο, αλλά μεγάλο μέρος του, δίνοντας έμφαση κάθε φορά σε ό,τι αντιπροσωπεύει περισσότερο την κάθε χώρα και την κουλτούρα της. Στην Αθήνα περισσότερη επιτυχία και απήχηση δεν έχει τόσο το πειραματικό μέρος του φεστιβάλ, όσο η πιο mainstream και συμβατική πλευρά του, ενώ στο Βερολίνο υπάρχει απήχηση σε κάθε κομμάτι του φεστιβάλ. Στην Αθήνα αρέσει πιο πολύ το θεαματικό ή rock ’n’ roll πορνό, αν λάβουμε υπόψιν μας ότι τις προηγούμενες χρονιές προβλήθηκαν ταινίες όπως The Opening of Misty Beethoven του Henri Paris, μία κλασσική ταινία του 1976, το Rebel Rousers του Eon McKai, με ήρωες σε πιο ροκαμπίλυ στυλ και το Atomic Skullfuck Orgy, ταινία του Joe Gallant με προκλητικές σκηνές έκκρισης γάλακτος από τον πρωκτό της ηρωίδας. Αντιθέτως, ντοκιμαντέρ που προβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια όπως το LLIK YOUR IDOLS της Angelique Bosio για το transgression cinema στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του ’80 και The Life and Times of John Holmes του Wesley Emerson, για τη ζωή του μεγάλου πορνοστάρ της δεκαετίας του ΄70, καθώς και κάποιες άλλες πειραματικές ταινίες, δεν κέρδισαν την προσοχή που τους άξιζε. Φέτος για τέταρτη χρονιά το φεστιβάλ της Αθήνας υπόσχεται δυνατά live shows και performances, καθώς και ταινίες που θα προκαλέσουν για άλλη μια φορά το ενδιαφέρον του Αθηναϊκού κοινού, όπως αυτό έχει μάθει να αντιδρά στο κάλεσμα ενός Porn Film Festival.
Η Ελλάδα, όχι μόνο η Αθήνα, χρειάζεται ένα τέτοιο φεστιβάλ και ας μην κάνει ιδιαίτερη αίσθηση. Χρειάζεται κάτι να αναταράσσει τον συντηρητισμό της –που ακόμα και όταν καλύπτεται επιμελώς, είναι εξώφθαλμος. Κάποτε πρέπει να ανοίξουμε όλοι τα μάτια μας και να δούμε κάποιες ταινίες, οι οποίες αν προβάλλονταν σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου θα θεωρούνταν υψηλή τέχνη, αλλά επειδή προβάλλονται σε φεστιβάλ που φέρει τη λέξη Porn, αρνούμαστε να τις πάρουμε στα σοβαρά.
